Ubuntu 25.10 "Questing Quokka" Yayınlandı, İşte Yenilikler
Ubuntu 25.10 “Questing Quokka”, Linux çekirdeği 6.17, GNOME 49 ile geliyor ve daha hızlı, modern başlatma için initramfs-tools yerine Dracut kullanıyor.
Canonical, kısa süre desteklenen ve Temmuz 2026'ya kadar geçerli olan Ubuntu 25.10, kod adıyla Questing Quokka'yı yayınladı.
Linux çekirdeği 6.17 ile geliyor; Intel TDX için erken destek, geliştirilmiş ARM64 uyumluluğu ve en yeni Intel Arc “Battlemage” GPU’lar için güncellenmiş sürücüler sunuyor. Yeni çekirdek ayrıca sanallaştırma için geliştirilmiş PCIe ve IOMMU desteği ile daha iyi RISC-V platform desteği de getiriyor.
Dağıtım, systemd v257.9'a geçiyor ve daha da önemlisi, uzun süredir kullanılan initramfs-tools yerine masaüstü sürümlerinde varsayılan initrd altyapısı olarak Dracut'u kullanıyor. Bu değişiklik, önyükleme karmaşıklığını azaltıyor ve erken kullanıcı alanında Bluetooth ile NVMe-over-Fabrics için yerel destek ekliyor.
Bir diğer yenilik, sistem yardımcı programlarının yeni varsayılan seti olarak Rust Coreutils’in dahil edilmesi. Bunlar daha hızlı ve daha güvenli, ancak geleneksel GNU Coreutils uyumluluk için hâlâ mevcut. Ayrıca, Ubuntu 25.10 klasik sudo aracının Rust ile yeniden uygulanmış sürümü olan sudo-rs’i de tanıtıyor. Artık varsayılan bu iken, geleneksel C tabanlı sudo uyumluluk için hâlâ kullanılabilir durumda.
Ayrıca, paket yönetimi APT 3.1 ile büyük bir ilerleme kaydediyor; bu sürüm, daha akıllı bir bağımlılık çözücüsü ve kurulum kararlarını takip etmek için yeni apt why komutları sunuyor.
Geliştiriciler genel olarak güncellenmiş araç zincirleri alıyor: GCC 15.2, Python 3.13, LLVM 20, Rust 1.85 ve Golang 1.24. OpenJDK 21 varsayılan olarak kalırken, LTS sürümleri 25 ve 17 desteklenmeye devam ediyor. Zig 0.14.1, Ubuntu'da ilk kez tanıtılıyor.
Masaüstünde, Ubuntu 25.10 artık GNOME 49 ile çalışıyor ve X.org’u tamamen bırakıyor; varsayılan oturum yalnızca Wayland üzerinde çalışıyor. Bu değişiklik, Ubuntu’yu artık X.org oturumlarını desteklemeyen upstream GNOME ile uyumlu hale getiriyor. NVIDIA kullanıcıları, özel sürücüde çalışan askıya alma-geri yükleme desteğinden faydalanıyor.
Bunun dışında, iki önemli uygulama değişti: Görüntüleyici olarak Eye of GNOME yerine Loupe kullanılıyor ve GNOME Terminal yerine Ptyxis geldi. Kesirli ölçekleme, bulanıklığı azaltmak için geliştirildi ve kullanıcılar artık uygulamaların oturum açtıktan sonra otomatik olarak başlamasını ayarlayabiliyor.
Ayrıca, Güvenlik Merkezi TPM destekli disk şifreleme anahtarı yönetimi eklerken, Ubuntu Insights, Ubuntu Rapor'un yerini alarak daha şeffaf veri kontrolleriyle isteğe bağlı telemetri sistemi olarak kullanılmaktadır.
Sunucularda, bu sürüm varsayılan NTP daemon'u olarak systemd-timesyncd'yi Chrony ile değiştirir ve varsayılan olarak Ubuntu’nun NTS sunucularını kullanır. Konteyner çalışma zamanları güncellenmiştir—containerd 2.1.3, runC 1.3.0 ve docker.io 28.2—ve cloud-init 25.3, daha iyi Azure ve EC2 desteği ekler.
Apache 2.4.64, Nginx 1.28, PHP 8.4.11, PostgreSQL 17.6 ve MySQL 8.4 gibi popüler sunucu bileşenlerinin yanı sıra, daha yeni sürümler olan OpenSSH 10.0, Samba 4.22 ve Strongswan 6.0.1 de dahildir.
Ubuntu 25.10 “Questing Quokka”, masaüstü, sunucu ve bulut platformları için artık kullanılabilir durumdadır. Ayrıca Kubuntu, Xubuntu, Ubuntu MATE, Ubuntu Budgie, Ubuntu Cinnamon, Ubuntu Kylin ve Ubuntu Unity gibi resmi türevleri de mevcuttur. Bu sürüm, Temmuz 2026'ya kadar güncellemeler alacak ve yenilikleri takip etmeyi seven kullanıcılar için kısa süreli bir sürüm olacak.
Daha fazla bilgi için, sürüm notlarına bakın. Resmi duyuru şurada.
Son olarak, eğer Ubuntu 25.04 kullanıyorsanız ve sisteminiz sadece LTS sürümlerine değil, tüm yeni sürümlere dair bildirim yapacak şekilde ayarlıysa, otomatik olarak Ubuntu 25.10 yükseltmesi teklif edilecektir.