Gnoppix 24.1: Yenilikler ve Gerilemelerle Dolu Karışık Bir Paket

Debian 12.4 tarafından desteklenen Gnoppix 24.1, güvenlik, yapay zeka işlevselliği, Xfce ve yeni bir kurulum deneyimine odaklanarak geliyor.

Gnoppix, Linux topluluğundaki birçok kişi için tanıdık gelmeyebilir, bu yüzden kısa bir dağıtım geçmişi ile başlayalım.

Kökenleri İzlemek

Gnoppix Linux, başta Eylül 2002'de Andreas Müller tarafından Debian 3.0 tabanlı bir canlı dağıtım olarak geliştirilmiştir. 2004 yılında Canonical tarafından işe alındı; bu karar, Gnoppix ile yükselen Ubuntu'nun kaderlerini birbirine bağlayacak bir adım oldu.

Müller’in Gnoppix üzerinde yaptığı çalışmalarla geliştirdiği uzmanlığı, Ekim 2004’te yayımlanan Ubuntu’nun ilk sürümü 4.10 “Warty Warthog”a LiveCD işlevselliğinin entegre edilmesinde çok önemliydi.

Bu entegrasyon o kadar sorunsuz ve etkiliydi ki Ubuntu ve Gnoppix Linux neredeyse tamamen aynı hale geldi ve bu durum Gnoppix Projesi'nin sona ermesine yol açtı. Bundan sonra, Müller Kubuntu Projesi'ni kurmaya karar verdi.

Ancak, Gnoppix’in hikayesi çoktan bitmiş değildi. 2021’de COVID-19 pandemisinin yarattığı küresel kargaşa sırasında, dağıtım olağanüstü bir canlanma yaşadı ve son iki yıldır düzenli güncellemeler almaya devam etti.

Şu anda Gnoppix, varsayılan masaüstü ortamı olarak Xfce kullanıyor. Farklı sürümleri denemeyi seviyorsanız, KDE Plasma ve GNOME sürümleri de mevcut. Ancak unutmayın, bunlar hala erken aşamalarda – Beta ve Alfa – ve bunun başlıca nedeni geliştirici eksikliği.

Dağıtım, 32-bit ve 64-bit mimarileri destekleyen iki sürüm halinde gelir. Birincil sürüm olan Gnoppix Core ücretsiz olarak indirilebilir. Ayrıca, ek özellikler sunan ve 39,99 $karşılığında satın alınabilen Gnoppix Pro adlı ücretli bir sürüm de mevcuttur.

Tüm bunları söyledikten sonra, gelin yakın zamanda çıkan Gnoppix 24.1'in bize neler getirdiğine bakalım.

Gnoppix 24.1 Öne Çıkanlar

Ana Özellikler

Gnoppix'in en son sürümü 24.1, sadece canlı CD olarak sunulan önceki sürümünden önemli bir değişimi işaret ediyor. Calamares kurucusunun tanıtılması, kurulum sürecini dönüştürerek daha sezgisel bir deneyim sunuyor.

Linux çekirdeği 6.1 LTS tarafından desteklenen ve Debian 12.4 tabanlı olan dağıtım, çeşitli güncellenmiş özellikler ve araçlarla birlikte geliyor. Öne çıkan özellikler arasında Xfce 4.18, alt paneli olan klasik bir masaüstü düzeni, Whisker menüsü ve Papirus simgeleri bulunuyor.

Kullanılan tema Qogir GTK, ancak hangi temanın kullanıldığına bakarsak Zorion OS hissiyle olan çarpıcı benzerliğini görmemek zor.

Bu sürüm, Mousepad 0.6.1, Paole 4.18.0, Ristretto 0.13.1, Thunar 4.18.6, Whisker Menu 2.8.0, LibreOffice 7.4.7, Gnoppix Productivity 1.0.2 ve Gnoppix Security 0.3 gibi çeşitli uygulamaları içeriyor.

Dağıtımın kullanıcı dostu olduğunu iddia ediyor, ancak biz bunu tartışmalı buluyoruz. Xfce ve GNOME uygulamalarının alışılmadık kombinasyonu bizim için zorlayıcı oldu. Örneğin, GNOME Dosyalar ve Thunar Dosya Yöneticisi gibi benzer iki uygulamanın bir arada bulunması özellikle kafa karıştırıcıydı.

Ayrıca, LibreOffice 7.4.7 ofis paketi şu anda mevcut olsa da, ses ve video oynatıcıların tamamen eksikliği oldukça belirgindir ve görmezden gelmek zordur.

Başlat menüsünde, örneğin “Terminal Emulator” ve “Xfce Terminal” gibi yinelenen simgeler fark edebilirsiniz. Farklı isimlere sahip olsalar da, aynı uygulamayı başlatırlar.

Fazla Anonimlik ve Yapay Zeka

Gnoppix 24.1 gizliliğe büyük önem veriyor, ancak ne yazık ki bazı özellikler sorunsuz çalışmıyor.

Bu sürüm, Tor'u varsayılan olarak entegre ediyor ve önceki uygulama olan en son sürümü almak için bir başlatıcı betiği kullanma pratiğini kaldırıyor. Dağıtım, Tor tarayıcısı ve anonim dosya paylaşım programı OnionShare ve Ricochet anlık mesajlaşma istemcisi gibi Tor ağı için özel araçları içeriyor.

Aynı zamanda, başlat menüsüne entegre edilmiş olan “Anonimliği Başlat” seçeneğini kullanırsanız, internete giden tüm trafik Tor anonim ağı üzerinden yönlendirilir ve kullanıcı anonimliği artırılır.

Şu ana kadar her şey yolunda, Stop Anonymity çalıştığı sürece, ancak testlerimiz sırasında anonimleştirme başladıktan sonra, onu durdurmanın tek şansı terminalde sudo gnoppixctl stop komutunu kullanmaktı.

Başka bir deyişle, Gnoppix 24.1'de "küresel" anonimleştirme çalıştırabilirsiniz. Bu, örneğin Tor ağı kullanılarak Firefox tarayıcısıyla internette gezinmenize olanak tanır.

İlginç bir şekilde, sürüm ayrıca aynı anonim gezinme olanağını sağlayan ayrı bir Tor tarayıcısını da içeriyor. Bu çift işlevsellik kafa karıştırıcı görünebilir, çünkü her iki seçenek de aynı amaca hizmet ediyor.

Firefox’tan bahsetmişken, önceden yüklenmiş olarak gelen pek çok ek uzantıyla geldiğini belirtmek önemli, ki bunları hiç beğenmedik.

Gnoppix'in güvenliğe odaklanması, bu sürümde Önbellek ve geçici dosyaları temizlemeye yardımcı olan Sweeper aracı, güçlü şifreleme için VeraCrypt ve kullanıcı gizliliğini korumak için Metadata Anonymisation Toolkit (MAT) gibi araçların eklenmesiyle daha da belirgin hale geliyor.

Son olarak, Gnoppix 24.1'in bir diğer önemli özelliğini – Yapay Zeka yeteneklerini – inceleyeceğiz. Dağıtım, sözde Gnoppix AI yükleyicisi ile birlikte gelir ve yüzlerce yapay zeka aracının tek tıklamayla kurulmasını kolaylaştırır.

Bu, herhangi bir yapay zeka uygulamasını ve modelini otomatik ve zahmetsizce yüklemenize, çalıştırmanıza ve otomatikleştirmenize olanak tanıyan bir tarayıcı olan Pinokio ile ilgilidir. Gerçekten de, yapay zeka son birkaç yılda önemli bir ilgi kazanmış olsa da, bir Linux dağıtımına entegrasyonu tipik bilgisayar kullanıcılarının ihtiyaçlarıyla yakından örtüşmemektedir.

Ayrıca, Gnoppix’in tasarımının ve amacının temelini oluşturan çevrimiçi anonimliğin artırılmasıyla pek bir ilgisi yoktur.

Gnoppix 24.1’deki tüm değişiklikler hakkında detaylı bilgi için sürüm duyurusuna başvurabilirsiniz.

Sonuç

Gnoppix 24.1’i karışık duygularla bıraktık. Dağıtımın, Tails veya Whonix gibi dağıtımlara özgü güçlü güvenlik özelliklerini masaüstü odaklı bir Linux dağıtımının kullanıcı dostu işlevsellikleriyle birleştirme hedefi, henüz tam olarak optimal bir şekilde gerçekleştirilebilmiş değil.

Ayrıca, Gnoppix’i yalnızca bir kişi geliştirdiği için, günlük bilgisayar ihtiyaçlarınızı karşılamak üzere güvenilir bir çözüm olarak önermek zordur.

Bizim için Gnoppix kesin olarak dağıtım geçişi yapanlar kategorisine giriyor ve tamamen olgun ve sorunsuz bir ürün haline gelmeden önce kesinlikle geliştirmeye açık alanlar var.

Tabii ki, bu, ona bir şans vermenizi engellememeli – belki de Gnoppix, aradığınız internet anonimliğini sağlayan araçtır.